بر‌اساس آمار ارائه شده در اطلس کلانشهر تهران، روزانه ۵۰ هزار تن زباله در ایران تولید می‌شود که این میزان تولید پسماند در ایران سه برابر استاندارد جهانی است. متوسط تولید روزانه زباله در جهان برای هر نفر بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم است، هر فرد ایرانی متوسط روزانه ۶۰۰ گرم زباله تولید می‌کند. این‌ آمار برای هر فرد در شمال تهران به ۱۲۰۰ گرم می‌رسد که تقریبا چهار برابر استاندارد جهانی است.

برخی زباله‌ها در دسته بندی پسماند‌های خطرناک قرار می‌گیرند مانند پسماند‌های بیمارستانی.

۴۰۰ تن از میزان تولید روزانه زباله متعلق به پسماند‌های بیمارستانی است. از سال ۱۳۸۳ وزارت بهداشت بیمارستان‌ها را موظف به جمع آوری و تفکیک زباله‌های تولیدی خود کرده است اما همچنان شهرداری زباله‌های تولیدی بسیاری از بیمارستان‌ها را بدون تفکیک زباله‌های عفونی و غیر عفونی، جمع آوری می‌کند.

سازمان مدیریت پسماند در سال ۱۳۶۸با هدف توسعه بازیافت مواد قابل استفاده و استفاده از روش‌های اصولی برای دفع پسماند تشکیل شده است. این سازمان با اجرای طرح‌های مختلف، شامل تفکیک زباله از مبداء و ایجاد پایگاه‌های بازیافت در نقاط مختلف کشور سعی در افزایش میزان بازیافت زباله را دارد.

با وجود تمامی طرح‌ها در طی این سال‌ها، فقط ۷ درصد از زباله تولیدی کشور بازیافت می‌شود. با توجه به اینکه فرایند بازیافت زباله به عوامل مختلفی بستگی دارد، علت اصلی میزان پایین بازیافت در ایران نمی‌تواند فقط مشکل تفکیک از مبدا یا کمبود آموزش‌های فرهنگی دانست.

یکی از مهم‌ترین این عوامل، «بازیافت دستی» و غیرماشینی است. در حال حاضر اکثر زباله‌های تولیدی کشور در محل‌های جمع آوری زباله انباشته می‌شوند و پس از انباشت، عمل بازیافت به دست افرادی که با نام «زباله‌گرد» شناخته می‌شوند، انجام می‌شود.

زباله‌گرد‌ها شامل گروه‌های سنی و جنسی مختلف می‌شوند. زنان و کودکان ایرانی و افغان از جمله افرادی هستند که عمل تفکیک زباله را انجام می‌دهند. زباله گرد‌ها در ازای دریافت مبلغی کار تفکیک را در محل‌های جمع آوری زباله انجام می‌دهند.

گاهی تفکیک زباله قبل از اینکه شهرداری زباله‌ها را جمع آوری کند به صورت غیر قانونی و خصوصی صورت می‌پذیرد. این عمل به دست افرادی که در کوچه‌ها و خیابان‌ها به سراغ پسماندها می‌روند و مواد قابل بازیافت مثل شیشه، کاغذ و نان خشک را جمع آوری می‌کنند، انجام می‌شود. برخی از این زباله‌گرد‌ها سازماندهی شده هستند که در برخی موارد به شکل باندی فعالیت می‌کنند و لقب‌هایی مثل «مافیای زباله» یا «دزد زباله» را  از آن خود کرده‌اند.

کشور‌های مختلف جهان سال‌هاست که متوجه شده‌اند زباله می‌تواند منبع درآمد باشد و تنها هزینه مالی و زیست محیطی نداشته باشد از این رو سرمایه‌گذاری‌های کلان به همراه فرهنگ سازی و اجرای سخت قوانین چه در سطح خانگی و چه تجاری انجام می‌شود.

در‌ آلمان که روزانه ۹۰‌هزار تن زباله تولید ‌می‌شود، تقریبا دو برابر میزان تولید در ایران است، آماز بازیافت ۸۰ درصد است. در این میان کشور سوئد به‌علت کمبود تولید زباله مجبور به وارد کردن آن از کشور‌های همسایه شده تا با زباله‌های بازیافتی بتواند به تولید برق و کود کشاورزی کمک کند.

اما وضعیت بازیافت زباله در کشور‌های همسایه متفاوت است. در خاورمیانه پیشرفته‌ترین سیستم بازیافت زباله در شارجه امارات است. شارجه در مدت ۱۰ سال توانسته است ۷۰ درصد زباله تولیدی خود را بازیافت ‌کند.

ایران برای رسیدن به میزان بازیافت بیشتر نیازمند ایجاد سیاست‌های جدیدی است. تحول در میزان تولید زباله، مدیریت تفکیک و تکنولوژی لازم برای تبدیل زباله به انرژی یا کالای جدید از نمونه‌های این سیاست‌ها هستند. در مجموع تقویت همه این عوامل در کنار عوامل فرهنگی، آموزشی و فردی می‌تواند تغییری در میزان بازیافت زباله در ایران ایجاد کند.