ایران رتبه ۶۷ در مصرف سیگار را دارد
کشورهای عضو سازمان بهداشت جهانی (WHO) در سال ۱۹۸۷ میلادی ۳۱ ماه مه را روز جهانی بدون دخانیات World No Tobacco Day و یا به تعبیری روز جهانی بدون تنباکو نامگذاری کردند و از مردم خواستند که دریک بازده زمانی ۲۴ ساعته لب به دخانیات نزند.
آمار میگوید، در حال حاضر یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون نفر سیگاری در جهان وجود دارد که سهم ایران ۷میلیون و ۷۰۰هزار نفر است. همچنین سالانه در دنیا ۶ میلیون نفر به خاطر مصرف دخانیات از بین میروند که بخشی از این افراد کسانی هستند که در معرض دود سیگار قرار دارند.
اینکه تاریخ مصرف سیگار به چه زمانی باز میگردد مشخص نیست. شنیدهها حاکی از آن است که «کریستف کلمب» در هنگام سفر به کوبا، متوجه میشود که بومیان آن منطقه برگهای گیاه توتون را در داخل نیهای استخوانی و یا در داخل نوعی چپق به نام "تاباکو"قرار میدادند و با دود کردن آن احساس آرامش میکردند. كریستف كلمپ هنگام بازگشت به اسپانیا مقداری از برگها و دانه های آن گیاه عجیب را با خود برد و توتون را وارد کشور خود کرد.
براساس آمار منتشر شده تعداد افراد سیگاری را یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون نفر تخمین زده میشود که از این تعداد یک میلیارد نفر مرد و ۳۰۰ میلیون نفر زن هستند. با روند فعلی تا سال ۲۰۲۵ به یک میلیارد و هفتصد میلیون نفر افزایش مییابد. چهار پنجم این افراد در کشورهای با درآمد کم و متوسط هستند.
زمان شاه عباس بود که استفاده از این گیاه در ایران رواج یافت. مصرف سیگار در ایران باعث شد که کارخانه دخانیات ایران در سال ۱۳۱۶ تأسیس شود و سالیانه ۶۰۰ میلیون نخ سیگار تولید کند.
با توجه به میزان مصرف بالغبر ۶۵میلیارد نخ سیگار در کشور در سال ٩١، معادل ۱۶میلیارد نخ آن از طریق تولید داخل، ۱۶میلیارد نخ توسط تولید مشارکتی، ٧میلیارد نخ نیز از سوی عاملیتهای صنعتی (در مجموع ٣٩ میلیارد نخ) و بیش از ٨میلیارد نخ نیز از طریق واردات به طور رسمی تامین شد. از اینرو حدود ۲۵درصد از میزان مصرف سالانه کشور به صورت قاچاق و از مبادی غیررسمی که عمدتا نیز از کردستان عراق است وارد کشور میشود.
مصرف سالانه سیگار در جهان به ۵هزار و ۶۰۰ میلیارد نخ میرسد، بهگونهای که کشور چین بزرگترین تولیدکننده سیگار جهان محسوب میشود که سالانه ٢هزار و ۲۵۰میلیارد نخ سیگار تولید میکند ودر واقع ٤٣درصد تولید سیگار جهان به این کشور تعلق دارد، هرچند که مصرف سالانه سیگار در چین ٣٨درصد مصرف سیگار در جهان است.
۲۲درصد از کل مرگ و میرهای ناشی از سرطان در جهان به دلیل مصرف سیگار است، که نزدیک به یک میلیون نفر از این قربانیان بر اثر ابتلا به سرطان ریه ناشی از مصرف سیگار میمیرند.
در تحقیقات صورت گرفته توسط خدیجه محصلی پژوهشگر حوزهی دخانیات این نتیجه حاصل شد که، درهر ٧ ثانیه یک نفر در دنیا و هر ١٠دقیقه یک نفر در ایران بر اثر مصرف سیگار میمیرد و چنانچه اقدامی در جهت کنترل آن صورت نگیرد در ١٠سال آینده این مرگ و میر در کشور به یک نفر در دو و نیم دقیقه خواهد رسید.
براساس نتایج به دست آمده از سوی این محقق، شیوع افسردگی در بین افراد سیگاری ٦٩ و در بین افراد غیرسیگاری ٤٠ درصد است بنابراین افسردگی بیشترین انگیزه روانی برای مصرف سیگار است.
سهم ایران ازمصرف سیگار، ۷ میلیون ۷۰۰ هزار نفر است که با میانگین ۸۵۵ نخ سیگار برای هر بزرگسال در جایگاه ۶۷ و عراق با ۷۸۴ نخ در جایگاه ۶۶ جهانی قرار دارد.
یونان سالانه ۳۰۱۷ نخ سیگار، اسلوونی سالانه ۲.۵۳۷ نخ سیگار، اوکراین سالانه ۲.۵۲۶ نخ سیگار، بلغارستان سالانه ۲.۴۳۷ نخ سیگار، جمهوری چک سالانه۲.۳۶۸ نخ سیگار، مقدونیه سالانه ۲.۳۳۶ نخ سیگار، روسیه سالانه ۲.۳۱۹ نخ سیگار، مولداوی سالانه ۲.۲۳۹ نخ سیگار، اسپانیا سالانه۲.۲۲۵ نخ سیگار و بوسنی سالانه ۲.۱۴۵ نخ سیگار، به ترتیب ردیف اول تا دهم این جدول را به خود اختصاص دادهاند.
در طول این سالها تاکنون، این روز برگزیده، باعث رویارویی و بعضاً مقاومتهایی در سراسر جهان از جانب دولتها، سازمانهای بهداشت عمومی، افراد سیگاری، تولیدکنندگان محصولات دخانی و صنعت دخانیات شد.
در حال حاضر مرگ و میر ناشی از مصرف دخانیات در سال ۶ میلیون نفر است. در کنار این معضل، حدود ششصد هزار نفر مرگ غیرمستقیم تنها به دلیل استنشاق دود سیگار افراد سیگاری حاصل میگردد.








