«ازدواج دختران جوان با مردان مستمری بگیر سن بالا» برای دریافت «مستمری از تامین اجتماعی» پس از فوت شان و ثبت «طلاق صوری از شوهران» برای دریافت «مستمری پدران درگذشته» دو پدیده تازه‌ای است که سرپرست سازمان تامین اجتماعی از رواج آن خبر داد.

محمدحسن زدا، سرپرست سازمان تامین اجتماعی، به خبرگزاری ایسنا گفت: «برخی دختران جوان به عقد مستمری‌بگیرانی در می‌آیند که سن بسیار بالایی دارند و احتمال فوت‌شان زیاد است تا پس از فوت آن فرد، موفق به دریافت مستمری شوند.»

وی همچنین گفت که «چند سالی است این سازمان با پدیده طلاق‌های صوری برای برقراری مستمری فرزندان اناثی» هم رو به رو است. در این نوع از طلاق صوری دختران  برای دریافت «مستمری پدرشان فوت شده خود» از شوهران‌شان به شکل صوری طلاق می‎گیرند تا مشمول دریافت این حقوق باشند.

به گفته محمدحسن زدا «تعداد خانوارهایی که حاضر به پذیرش این خطای عجیب و پر مساله می‌شوند در قیاس با تعداد کل مستمری‌بگیران، بسیار کم است.»

وی گفت که البته در این موارد موضوع فقط به دریافت مستمری ختم نمی‌شود  به «مشکلات فراوانی» اشاره کرد که برای زنان بعد از انجام این نوع از «طلاق صوری» یا «ازدواج صوری» اقدام می‎کنند.

پیشتر ناهید حیدری، مدیرکل تامین اجتماعی غرب تهران، نیز خبر داده بود که «نوعی از طلاق توافقی در میان برخی خانواده‌ها تحت عنوان "طلاق تامین اجتماعی" یا "طلاق صوری" رایج شده که هدف آن دریافت حقوق بازنشستگی پدران فوت شده از سوی فرزندان اناث است.»

حیدری با تاکید بر اینکه این نوع از «طلاق صوری» به یکی از آسیب‌ها و معضلات تامین اجتماعی تبدیل شده، گفته بود: «فرزندان اناث بیمه شده متوفی به شرط تجرد و نداشتن شغل، می‌توانند از مزایای مستمری بازماندگان بهره‌مند شوند.»

مدیرکل تامین اجتماعی غرب تهران با اشاره به اینکه «در صورتی که دختری ازدواج نکرده باشد می‌تواند از مستمری پدر متوفی خود استفاده کند، اما وقتی ازدواج کرد از شمول پدر و مادر خارج می‌شود»، گفت که «به همین علت، عده‌ای مبادرت به طلاق صوری می‌کنند تا بتوانند از این مستمری استفاده کنند.»

وی با اشاره به اینکه «در این میان افرادی از قانون سوءاستفاده می‌کنند»، گفته بود: «بیمه کارگران ساختمانی نیز همین گونه است و به علت جذابیت‌هایی که دارد و حق بیمه افراد آن هفت درصدی است، عده‌ای به فکر استفاده از آن می‌افتند» و به همین دلیل «در سال‌های گذشته افرادی کارگرنما و حتی یقه سفید شناسایی شدند که به صورت غیرقانونی خود را مشمول بیمه کارگران ساختمانی کرده‎اند.»

مقام‌های سازمان بهزیستی توضیحی درباره دلیل یا دلایل رواج پدیده «ازدواج و و طلاق صوری» برای دریافت «مستمری» ندادند.با این حال افزایش نرخ بیکاری و گسترش فقر در ایران از جمله مواردی است که در کنار افزایش اجاره بهای مسکن، افزایش نرخ تورم، بسیاری از شهروندان را با مشکلات معیشتی مواجه کرده است تا آنجا که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در اردیبهشت ماه سال جاری با انتشار آماری اعلام کرد که «حدود ۲۳ تا ۴۰ درصد از جمعیت ایران در سال ۹۷ زیر خطر فقر قرار گرفته‌اند.»

این مرکز با اشاره به اینکه «افزایش قابل توجه نرخ تورم در سال ۱۳۹۷ باعث شده تا خط فقر و همچنين هزینه سبد مصرفی فقرا افزایش یابد»، اعلام کرد: «خط فقر در بهار ۱۳۹۷ نسبت به بهار ۱۳۹۶ در مناطق مختلف کشور بين حدود ۹ تا ۱۱ درصد رشد داشته و این رشد برای تابستان ۱۳۹۷ نسبت به تابستان ۱۳۹۶ به حدود بين ۲۲ تا ۲۵ درصد رسيده است.»

مرکز پژوهش‌های مجلس با بیان اینکه «خط فقر» در تهران فقط طی چند ماه،در فاصله بهار تا تابستان ۱۳۹۷، برای یک خانوار چهار نفره ۳۰۰ هزار تومان افزایش یافت»، خواهان «توجه و اجرای سياست های حمایتی» برای جلوگیری از گسترش خط فقر و پیامدهای آن شد.